Dit seizoen had ik één goudvink pop die na het uitkomen van de jongen de jongen wel voerde, maar niet meer op het nest ging zitten. Gevolg was dat de jongen koud werden, ze daardoor niet meer sperden, de pop haar jongen daardoor niet meer voerde en de jongen uiteindelijk stierven. Na overleg en zoeken op internet besloot ik om nestverwarming te maken. Ik gebruik nestbakjes van 125 mm doorsnede en wilde daarvoor een nestverwarmingssysteem bouwen. Na een tip van een collega kweker en het lezen van dit artikel besloot ik een low-budget nestverwaming te bouwen.

Stap 1: Wat heb je nodig?

• PVC pijp met diameter 125 mm
• Eindkap riool 125 mm
• Lamp 7 watt fitting E14
• Lamphouder E14 (zonder hoekstuk)
• Aansluitsnoer met platte stekker
• Plaatnippel voor lamphouder
• Glas- of steenwol
• Stuk vogelgaas
• Powertape

Stap 2: Maak gat in eindkap

Boor een gat met een diameter van 10mm in het midden van de eindkap . Dit kan je met een metaalboor of een speedboor doen. De binnenzijde van de eindkap is verstevigd door een kruis van opstaand plastic. Ik heb daarvoor een beitel verwarmd en deze hete beitel ongeveer één centimeter van het gat in alle vier die kruisdelen gebrand. Daarna kon ik met een tang de vier stukjes plastic tussen het gat en  het ingesmolten deel wegbreken:

Stap 3: Bevestig de plaatnippel

Draai de eindkap om en druk de plaatnippel door de eindkap:

Stap 4: Draai de eindkap om

Draai de eindkap om. Je ziet dat de schroefdraad van de plaatnippel nu netjes door de eindkap steekt.

Stap 5: Bevestig de onderkant van de lamphouder

Draai de lamphouder uit elkaar (als dat al niet het geval is) en schroef de onderkant van de lamphouder op de schroefdraad van de plaatnippel:

Stap 6: Haal aansluitsnoer door de plaatnippel

Doe de uiteinden van het aansluitsnoer van onderen door de plaatnippel en de lamphouder:

Stap 7: Sluit snoer aan op contactpunten lamphouder

Schroef de contactpunten van de lamphouder vast op het aansluitsnoer:

Stap 8: Monteer lamphouder

Druk de contactpunten van de lamphouder in de onderkant van de lamphouder en schroef de bovenkant van de lamphouder op het onderste deel van de lamphouder:

Stap 9: Plaats lamp

Schroef de lamp in de lamphouder:

Stap 10: Maak PVC buis op maat

Zaag de PVC buis op maat. Meet de hoogte van het nestbakje dat in de PVC buis komt te hangen op inclusief de dikte van de metalen ring waarin je normaal gesproken je nestbakje hangt op. Tel daarbij de hoogte van je lampjouder inclusief lamp bij op en tel daar een paar centimeter bij op. In mijn geval kwam dat (uiteindelijk) op 123 mm uit. In eerste instantie kan je het beste wat ruim meten. Extra afzagen is eenvoudiger dan bijplakken . Zaag de buis af op de door jou gewenste lengte:

Stap 11: Test temperatuur

Plaats de PVC buis in de eindkap en leg het nestbakje op de PVC buis. Steek de steker in het stopcontact en leg een thermometer in het nestbakje. Dek de thermometer af met een stukje keukenrol. Na een kwartier zal de temperatuur al behoorlijk opgelopen zijn. In mijn geval was dat ruim 35 graden:

Stap 12: Regelen van de temperatuur

Het is handig als je de temperatuur een beetje kunt reguleren, zodat de jonge vogels niet constant op de maximale temperatuur zitten. Knip het stuk gaas op maat en buig de hoeken omlaag. Plaats het stuk gaas daarna in de buis:

Stap 13: Vastzetten gaas

Om ervoor te zorgen dat het gaat niet verschuift plak je de uiteinden van het gaas aan de onderkant vast met een stukje powertape.

Stap 14: Plaatsen glaswol

Zet de buis weer in de eindkap en leg een laagje glaswol op het gaas. Bovenop de glaswol komt het nestbakje weer te hangen.

Stap 15: Afwerken nestverwaming

Om de nestverwaming te bevestigen aan het nestbakje heb ik drie stukken dikke bruine electriciteitskabel bovenaan de rand van de buis geplakt met powertape. De onderkant van ieder stukje kabel heb ik omgebogen, zodat het niet tussen de tape en de buis weg kan schieten. De stukken electriciteitskabel steken een paar centimeter boven de buis uit.

Daarna plaats je de ring waarin het nestbakje hangt inclusief het nestbakje bovenop de buis en buig je de drie stukken electriciteitskabel over de rand van het nestbakje. Hiermee zit het nestbakje stevig vast aan de nestverwarming. Zoals je ziet is de temperatuur met het glaswol ertussen al een stuk lager:

Het is aan te raden om tijdens het gebruik van de nestverwarming de temperatuur goed in de gaten te blijven houden zodat de jongen niet te heet worden.

Terwijl ik deze nestverwarming ontwikkelde heb ik nagedacht over een wat luxer model met thermostaat en warmtestraler. Zodra ik deze ontwikkeld heb plaats ik hier uiteraard ook een artikel over.

Goudvinken zijn erg gevoelig voor slecht geventileerde ruimtes en kunnen luchtweginfecties krijgen hierdoor. Zelf heb ik één goudvink die te lang binnen heeft gezeten in een slecht geventileerde ruimte en hij heeft nu regelmatig last van zijn luchtwegen. Bij hem gaat dat nooit meer over, maar om ervoor te zorgen dat mijn goudvinken geen luchtweginfecties meer krijgen heb ik een ventilator in de ruimte die continu de lucht afzuigt naar buiten. Daarnaast heb ik een tweedehands professionele luchtreiniger in de ruimte staan die de lucht continu zuivert en bacteriën uit de lucht haalt.  Je merkt meteen dat het werkt omdat je de lucht van de vogels niet of nauwelijks meer ruikt. Zorg er wel voor om een professionele luchtreiniger te kopen zoals een Euromate.

Het broedseizoen breekt bijna aan en mijn goudvink koppels zitten sinds een paar weken in broedkooien om aan de beperkte ruimte en elkaar te wennen. Eén van mijn mannen kreeg ineens hele dunne mest en dronk heel veel. Verder was hij kerngezond en was er niets aan hem te zien. Hij at normaal, had geen uitstekend borstbeen en heeft een mooie roze buik. Er was niets met hem aan de hand, behalve dan dat hij heel veel dronk en daardoor zeer dunne mest had. Uiteindelijk heb ik ontdekt waardoor dit kwam. Ik gebruik kogelflesjes voor het water en had al eens begrepen dat konijnen soms uit verveling met kogelflesjes gaan spelen en daardoor te veel water binnenkregen. Dit is exact hetzelfde probleem met deze bewuste man. Nadat ik het kogelflesje had vervangen door een “normaal” drinkflesje ging hij minder drinken en werd zijn mest weer vast. Tegen de verveling geef ik hem nu elke dag een stuk winterpeen zodat hij zich daar op kan uitleven. Sommige problemen blijken heel makkelijk te verhelpen te zijn.

In de winter kunnen onze vogels wel wat extra vet gebruiken. Naast zonnebloempitten geef ik ze ook gespleten walnoten. Mijn goudvinken en putters eten er zeer goed van en doordat ze de noten uit de schil moeten peuteren hebben ze ook nog eens wat extra bezigheidstherapie!

Afgelopen jaar had ik één goudvink pop die de kanarie kunst eitjes die ik in haar nest legde ter vervanging van de echte goudvink eieren er steeds uitgooide. Ze was niet voor de gek te houden, die nep eieren moesten en zouden uit haar nest! Ze pakte ze op met haar snavel en legde ze één voor één in de voerbak. Dit jaar pak ik het anders aan. Ik heb bij de BEC speciale kunst eieren voor goudvinken gekocht. Ze zijn bijna niet van echt te onderscheiden!

Een foto zegt meer dan duizend woorden…

Gisteren werd op de cultuurvogel tentoonstelling in Rosmalen de nieuwe goudvink mutatie van Bertus Hovius getoond. Het is een duidelijk lichtere vogel met meer grijs dan zwart. Onofficieel wordt deze nu als Agaat mutatie aangemerkt. Wat de echte naam gaat worden is mij nog niet bekend. Wel weer een mooie vogel, maar minder spectaculair als de bruinpastel gele goudvink van vorig jaar.

Update: Bertus Hovius heeft contact gezocht met mij en geeft aan dat dit niet de Agaat mutatie is. Die bestaat wel al, maar bovenstaande mutatie is een nieuwe mutatie waarvan de naam nog niet bepaald is.

• Middel: ESB-3
• Werkzaam tegen: Coccidiose, Atoxoplasmose ofwel Lancasterella
• Toepassing: 3 dagen 1 gram per liter water, 2 dagen multivitaminen, 3 dagen 1 gram per liter water
• Verkrijgbaar bij: Dierenarts
• Kosten: +/- €7,50 per 50 gram

Er wordt veel geschreven in fora over het gebruik van medicijnen bij cultuurvogels zoals goudvinken, putters en groenlingen. Toen ik net begon met goudvinken las ik veel berichten van tegenstanders van medicijngebruik bij deze vogels. Het zou slecht voor ze zijn, hun weerstand zou ervan achteruit gaan en ze zouden niet meer zonder medicijnen kunnen. Vooral het preventief kuren met ESB-3 wordt vaak als onzinnig bestempeld, want “een vogel die niet ziek is, hoef je geen medicijnen te geven”.
Toch gaat die laatste stelling niet altijd op. Een baby is tenslotte ook niet ziek, maar wordt wel ingeënt tegen mogelijke ziekten. Dit geldt ook voor honden en katten, dus waarom zou het niet voor vogels gelden?
Atoxoplasmose (of dikke leverziekte) is een ziekte die veel oudere vogels bij zich dragen, maar daar geen last van ondervinden. Voor jonge vogels is die ziekte echter dodelijk, dus als een oudervogel als “drager” in een krappe omgeving zoals een broedkooi bij zijn jongen zit, worden de jongen makkelijk aangestoken en zullen zonder behandeling zeker sterven. Voor coccidiose geldt ongeveer hetzelfde. De oudervogels kunnen het dragen, maar er nauwelijks last van hebben. Jonge vogels zijn echter veel gevoeliger en kunnen hieraan sterven.
Preventief kuren om de besmettingshaard tot een minimum te beperken is dan geen overbodige luxe aan het begin van het broedseizoen. Gelukkig zijn beide ziektes goed onder controle te houden zonder de vogels continu van medicijnen te voorzien en “plat” te kuren.

Mijn ervaring met coccidiose:
Het eerste jaar heb ik één koppel goudvinken in de buitenvolière gehad die daar een nest hebben gemaakt en hun jongen hebben grootgebracht. Ik heb ze in die tijd geen medicijnen gegeven en ze zijn ook zonder medicijnen door de rui gekomen en hele mooie vogels geworden. Op dat moment trok ik de conclusie dat kuren dus inderdaad niet nodig zou moeten zijn. Het jaar erna besloot ik met meerdere koppels te gaan kweken. Ik had toen drie koppels in broedkooien en twee koppels in kweekboxen. Mijn eerste nest jongen liet ik uitvliegen in de buitenvolière en heb ik geen medicijnen gegeven. Ze zijn op één na allemaal groot geworden en door de rui gekomen. Waaraan dat ene jong dood is gegaan weet ik niet, maar er was niets aan de darmen te zien, dus ik ga ervan uit dat het niet door coccidiose of iets dergelijks is gekomen. De andere nesten heb ik uit laten vliegen in uitvliegkooien en kweekboxen binnen, maar daar ging het ineens een stuk minder mee. Nadat ik één jong dat in de rui zat verloor door (hoogstwaarschijnlijk) coccidiose, besloot ik mijn vogels toch maar te kuren. De rest zag er ook al niet al te fris uit en na een kuur ESB-3 deden ze het een stuk beter en kwamen ze goed door de rui heen. Tijdens de rui heb ik ze nog een tijdje een halve dosis (1/2 gram per liter water) ESB-3 gegeven en in het weekend alleen multi-vitaminen.
Mijn voorzichtige conclusie is dat kuren niet echt nodig als je weinig vogels hebt die op een grote oppervlakte buiten leven. Maar zodra je veel vogels bij elkaar op een relatief kleine oppervlakte hebt zitten, zoals in broedkooien, dan is het kuren van jonge vogels die aan het ruien zijn zeer aan te raden. Bij mij zitten de jongen zelfs op draadbodems, maar ik heb mijn lesje wel geleerd. De jonge vogels krijgen tijdens de rui een kuur. De oudervogels hebben de kuur ook binnengekregen omdat ze uiteindelijk weer bij de jongen zaten, maar het komende jaar wil ik proberen dat niet meer in de ruiperiode te doen.
Mijn broedkoppels geef ik volgend jaar wel een kuur ESB-3 aan het begin van het broedseizoen en de daar uit voorgekomen jongen dus tijdens de rui.

Mijn ervaring met atoxoplasmose:
Het afgelopen jaar heb ik met 5 koppels kanaries gekweekt. De eerste ronde ging voorspoedig en de jongen kwamen mooi op stok. Daarna heb ik ze naar een uitvliegkooi verplaatst, zodat ze daar konden leren vliegen ter voorbereiding op het loslaten in de grote buitenvlucht. Het viel mij op dat een paar jongen veel sliepen, maar ik ging ervan uit dat dat kwam doordat ze jong waren en rust nodig hadden. Tot op de dag dat er ineens een jong dood op de grond lag. Ik controleerde zijn buik en zag een dikke paarse vlek onder het middenrif uitsteken. Er was iets goed mis met dit jong! De dagen erna viel de één na de ander dood op de grond en allemaal hadden ze een paarse lever. Toen sloeg de paniek pas echt toe. Er was iets heel erg mis met deze jongen en ik vreesde dat ik mijn volledige eerste ronde ging verliezen. Ik ben toen ESB-3 gaan geven en heb één overleden jong direct naar de faculteit diergeneeskunde in Utrecht gestuurd om sectie op deze vogel te laten verrichten. De uitslag was duidelijk: atoxoplasmose in combinatie met vederluizen. Vanaf dat moment heb ik deze jongen een aantal maanden achter elkaar moeten kuren om de atoxoplasmose te verdrijven, wat mij uiteindelijk ook gelukt is. De blauwe levers werden zeer langzaam kleiner, tot er uiteindelijk niets meer te zien was. Het heeft me in totaal zo’n 12 jongen gekost die al op stok waren gekomen, maar toch overleden zijn aan deze ziekte. Atoxoplasmose kan bij kanaries vanaf 9 maanden aanwezig zijn, zonder dat zij er zelf last van hebben. De jongen gaan er echter wel dood aan.

In mijn geval heb ik waarschijnlijk een nieuwe kanarie in mijn bestand gehaald dat deze ziekte droeg en deze heeft de rest daarna aangestoken. Het is daarom verstandig om nieuwe vogels waarvan de afkomst niet goed bekend is altijd een tijd in quarantaine te zetten en eventueel medicijnen te geven.

De ruiperiode is begonnen. Overal liggen veertjes en de vogels zijn er pluizig uit. Voor één goudvink vind ik het heel spannend. Ik geloof dat ik heb gezien dat hij één heel klein roze veertje op de buik heeft en dat zou betekenen dat dit een pastel man is. Ik durf het nog niet goed te hopen… Spannend!

Het is alweer een tijdje geleden dat ik iets geschreven heb, maar het kweekseizoen heeft veel tijd opgeslokt. Het is me eindelijk gelukt om van mijn toverballen koppel een nest te kweken. Altijd spannend wat er uitkomt. Er zit in ieder geval een bruinpastel popje bij en een pastel man of pop. De ander twee zijn wildkleur of bruin. Ik kan dat nog niet zien omdat dit mijn eerste nest met mogelijke bruine goudvinken is.
Deze keer heb ik de man apart gezet voordat de eieren uitkwamen. Daarnaast heb ik een ring met ventielslang in het nest genaaid en twee dagen voor het ringen de nestkom bestippeld met een zwarte Edding stift. De ringen heb ik eerst zwart geverfd en daarna een stukje ventielslang eromheen gedaan. De randen van de ringen heb ik daarna nogmaals zwart geverfd en de vogels een uur voor zonsondergang geringd. Direct na het ringen heb ik nieuw eivoer met pinkies gegeven. De pop ging meteen voeren en keek niet naar de ringen. De pop heeft alle jongen met rust gelaten, heeft ze gewoon doorgevoerd en de uitwerpselen verwijderd. Na een dag of 14 heb ik de man erbij terug geplaatst. Hij negeert de jongen volledig nu. Ik ben benieuwd of hij nog mee gaat voeren. Dit nest is in ieder geval een groot succes. Er zitten nog twee poppen te broeden en daarbij ga ik het op dezelfde manier aanpakken.